Βασικές αρχές

Home / Βασικές αρχές
Κοινωνικός χαρακτήρας του σχολείου
  • Τα σχολεία δέχονται όλους τους μαθητές ανεξαρτήτως κοινωνικής και οικονομικής κατάστασης, εθνικότητας ή θρησκευτικών πεποιθήσεων των γονέων τους.
  • Οι μαθητές αντιμετωπίζονται ως εξατομικευμένες οντότητες, ωστόσο η ατομική εξέλιξη επιδιώκεται εντός της συλλογικότητας και μέσα σε ένα πλαίσιο με σαφή όρια και κανόνες.
  • Το σχολείο είναι μια αντανάκλαση της ευρύτερης κοινότητας. Στην ιδανική περίπτωση, θα πρέπει να είναι δωδεκατάξιο, έτσι ώστε τα παιδιά διαφόρων ηλικιών να συναντιούνται σε μια ολοκληρωμένη σχολική κοινότητα.
  • Αποτελεί επίσης ένα καταφύγιο, όπου τα παιδιά επιτρέπεται να είναι παιδιά και αφήνονται να προχωρήσουν με τον δικό τους ρυθμό, χωρίς ανταγωνισμό και μέσα σε κλίμα συνεργασίας.
Εκπαιδευτικός χαρακτήρας του σχολείου
  • Ο δάσκαλος συνοδεύει την τάξη του σε όλα τα χρόνια της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Έτσι παρέχεται στοργικότητα, σταθερότητα, συνέπεια, ισχυρές διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των δασκάλων, των παιδιών και των οικογενειών τους.
  • Η διδασκαλία των κύριων μαθημάτων (γλώσσα, μαθηματικά, ιστορία, γεωγραφία, φυσική, χημεία κτλ.) πραγματοποιείται σε ενότητες, με καθημερινή διδασκαλία τις δύο πρώτες ώρες κάθε σχολικής ημέρας. Κάθε ενότητα διαρκεί από τρεις έως πέντε εβδομάδες, ανάλογα με το εκάστοτε μάθημα, καθιστώντας δυνατή τη σε μεγαλύτερο βάθος επεξεργασία του θέματος, ενώ έτσι προωθείται η συνέχεια, αφού η επαφή με το αντικείμενο είναι καθημερινή, και ως εκ τούτου η συγκέντρωση και η εμβάθυνση του μαθητή σ’ αυτό.
  • Στην αξιολόγηση των μαθητών, ιδιαίτερα στις πρώτες τάξεις, προτιμώνται οι ποιοτικές μέθοδοι αξιολόγησης έναντι των ποσοτικών. Δεν προάγονται η βαθμολόγηση και οι εξετάσεις ως κίνητρο για την ενασχόληση των παιδιών με τη γνώση.
  • Η παιδαγωγική Waldorf στοχεύει στην εκπαίδευση δεξιοτήτων που δεν μπορούν να ανιχνευθούν εύκολα σε περιστασιακές εξετάσεις σχολικής επίδοσης και σε ποσοτικά ελέγξιμα πρότυπα γνώσης. Οι δεξιότητες αυτές σχετίζονται μεν με τους τομείς της απόκτησης γνώσεων, επεκτείνονται όμως και σε πρακτικές, κοινωνικές και προσωπικές δεξιότητες – δηλαδή ανθρώπινες ικανότητες που αποκτούν όλο και πιο σημαντικό ρόλο στη σύγχρονη ζωή και στον τομέα της εργασίας.
  • Η μάθηση επιτυγχάνεται καλύτερα όταν το ενδιαφέρον διατηρείται ζωντανό. Το σχολείο απευθύνεται σε ολόκληρο τον άνθρωπο, όχι μόνο στο κεφάλι του. Κάθε αφηρημένη σκέψη επιβαρύνει την οντότητα του μικρού παιδιού. Υπάρχει, όμως, κάτι στον άνθρωπο που δεν κουράζεται ποτέ: το ρυθμικό σύστημα –η καρδιά και οι πνεύμονες- που κρατούν την ισορροπία ανάμεσα στις δυνάμεις του κεφαλιού και σε εκείνες των άκρων. Με την ενεργοποίηση αυτού του «μεσαίου» ανθρώπου, με μια διδασκαλία που πλάθει εσωτερικές εικόνες και με μια ρυθμική εναλλαγή των διαφόρων δραστηριοτήτων –όπως συμβαίνει στην εισπνοή και την εκπνοή- μπορούν τα μαθήματα να διαμορφωθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε οι δυνάμεις που δίνουν ζωντάνια να διαπερνούν όλα όσα γίνονται στο σχολείο. Το τραγούδι και η μουσική πρέπει να αντηχούν κάθε σχολική ημέρα.
  • Στα σχολεία Waldorf δεν χρησιμοποιούνται εκφράσεις όπως «αργόστροφος», «ανεπίδεκτος», «υπερκινητικός» κλπ για να χαρακτηρίσουν ένα παιδί. Οι δυσκολίες ενός παιδιού σε κάποιον τομέα (διανοητικό, συναισθηματικό, σωματικό) συνυπάρχουν συνήθως με δυνατότητες σε κάποιους άλλους. Είναι εργασία του δασκάλου να προσπαθήσει να φέρει το σύνολο του παιδιού σε ισορροπία.
Οικονομικός – διοικητικός χαρακτήρας του σχολείου
  • Τα σχολεία είναι αυτοδιοικούμενα. Το Συμβούλιο των Εκπαιδευτικών και το Συμβούλιο των Γονέων συνεργάζονται και είναι τα υπεύθυνα όργανα. Οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων θεωρούνται ισότιμα μέλη του σχολείου και είναι υπεύθυνοι για τη λήψη παιδαγωγικών αποφάσεων και για την εφαρμογή τους. Οι γονείς υποστηρίζουν το σχολείο αναφορικά με τα διοικητικά, πρακτικά και οικονομικά θέματα. Ο υπεύθυνος του σχολείου, ο οποίος ανήκει στο διδακτικό προσωπικό και ορίζεται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από το Συμβούλιο των Εκπαιδευτικών, διοικεί αλλά δε διευθύνει το σχολείο. Εφαρμόζει τις αποφάσεις των Συμβουλίων και ελέγχεται από αυτά. Η στενή συνεργασία εκπαιδευτικών και γονέων σε θέματα διαχείρισης και λειτουργίας των σχολείων συνιστά ένα κοινωνικό πρότυπο για τους μαθητές και δημιουργεί ένα περιβάλλον κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
  • Οι αποφάσεις λαμβάνονται με ομοφωνία και στις διαφορετικές λειτουργίες του σχολικού οργανισμού γίνεται προσπάθεια να επικρατούν οι βασικές αρχές του «κοινωνικού τριπτύχου»: στον οικονομικό τομέα οδηγός είναι η αδελφότητα, στον πνευματικό/παιδαγωγικό η ελευθερία και στον νομικό, τομέα των κανόνων, η ισότητα.
  • Τα σχολεία αποτελούν μη κερδοσκοπικές, συλλογικές ή συνεργατικές οργανώσεις. Σχολικός φορέας είναι συνήθως ένα σωματείο, του οποίου τα μέλη μπορούν να είναι γονείς και δάσκαλοι. Τα σχολεία προσπαθούν να διατηρούν χαμηλά τα δίδακτρα και μεριμνούν ώστε αυτά να μην λειτουργούν ως εμπόδιο στην πρόσβαση στην εκπαίδευση. Εφαρμόζεται η έννοια της αλληλεγγύης και το οικονομικό βάρος κατανέμεται με σεβασμό στην οικονομική δυνατότητα κάθε οικογένειας.
Δυναμικός χαρακτήρας του σχολείου
  • Τα χαρακτηριστικά της παιδαγωγικής εφαρμόζονται και λειτουργούν υπό τον πανανθρώπινο χαρακτήρα του σχολείου Waldorf. Παράλληλα, η παιδαγωγική δεν είναι στατική, δεν ακολουθεί χρονικά περιορισμένα μοντέλα και πρακτικές, αλλά βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη και έρευνα καθώς και σε ζωντανή επικοινωνία με την κοινωνία. Επιπλέον, η διδασκαλία και η πρακτική της ανταποκρίνεται στις πολιτισμικές και κοινωνικές συνθήκες του εκάστοτε τόπου όπου εφαρμόζεται.
  • Η ίδρυση νέων σχολείων δεν προγραμματίζεται κεντρικά, αλλά βασίζεται σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες γονέων ή εκπαιδευτικών. Η αυτονομία έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός ισχυρού προσωπικού χαρακτήρα του κάθε σχολείου.